Jnana Karma Sanyasa Yoga

章 4 · Knowledge and the Renunciation of Action · 42 节

ज्ञानकर्मसंन्यासयोग

← 章 3 章: 章 5 →

4.1 至尊主说：我于往昔将此不朽之瑜伽传授给太阳神维瓦斯瓦塔；他传予摩奴，摩奴再传予伊克什瓦库。 श्रीभगवानुवाच | इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् | विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ||४-१||

4.2 此法由诸王仙依次相传而得，然此瑜伽经长时流逝已失于此地，降敌者啊。 एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः | स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप ||४-२||

4.3 此古老瑜伽，今日由我传授于你；因汝乃吾之 devotee（信徒）与 sakhā（挚友），故此为至高秘密。 स एवायं मया तेऽद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः | भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ||४-३||

4.4 阿周那说：你的诞生在后，维瓦斯万的诞生在先；我如何能理解你曾在起初宣示此瑜伽？ अर्जुन उवाच | अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः | कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति ||४-४||

4.5 圣主说：阿周那啊，你我已历经无数生世；我悉知一切，而你却不知。降魔者啊！ श्रीभगवानुवाच | बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन | तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ||४-५||

4.6 我虽无生，本性不灭，亦为诸有之主；然依自性而住，以自身幻力示现降生。 अजोऽपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोऽपि सन् | प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय सम्भवाम्यात्ममायया ||४-६||

4.7 每当正法衰微，阿周那啊！当邪法兴起时，我便显现自身。 यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत | अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् ||४-७||

4.8 为护佑善人，为毁灭恶徒，为确立正法，我于每一劫中降生。 परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् | धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ||४-८||

4.9 谁若以真理了知我神圣的降生与作为，舍此身之后不再受生，而归于我，阿周那啊。 जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः | त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोऽर्जुन ||४-९||

4.10 离于贪欲、恐惧与嗔怒，以我为归依，取我为依托；借智慧之火得清净者，众多已证入我的本体。 वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः | बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः ||४-१०||

4.11 众生以何种方式归依我，我便以同种方式回应；阿周那啊，人皆随顺我的道路而行。 ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् | मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ||४-११||

4.12 世人希求行事之成就，故祭祀诸神；因于人间世间，事业果报速由行为而得。 काङ्क्षन्तः कर्मणां सिद्धिं यजन्त इह देवताः | क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिद्धिर्भवति कर्मजा ||४-१२||

4.13 四姓乃由我依德业之分而创，虽我为其作者，当知我亦非造作之者且恒常不变。 चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः | तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ||४-१३||

4.14 诸行不染我，亦无果之欲。知此者，不为行所缚。 न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा | इति मां योऽभिजानाति कर्मभिर्न स बध्यते ||४-१४||

4.15 古之求解脱者，既知此理而亦行业；故汝当依先贤往昔之行，唯行其业。 एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः | कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् ||४-१५||

4.16 何为行动？何为非行？智者于此亦生迷惑。故我将宣说此法，知悉之后，汝将解脱于不善（即轮回之苦）。 किं कर्म किमकर्मेति कवयोऽप्यत्र मोहिताः | तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ||४-१६||

4.17 业之真义当知，非业亦当知，无业亦当知；业之行径甚深难测。 कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः | अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ||४-१७||

4.18 见无为于有为，见于无为之有行者，彼在众人中为智者；彼乃瑜伽士，虽行一切业而实无所作。 कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः | स बुद्धिमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ||४-१८||

4.19 其一切行为皆离欲望与私愿，诸行已为智慧之火所焚尽者，智者称之为通达之人。 यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः | ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः ||४-१९||

4.20 舍弃对行动果报的执着，恒常知足，无所依恃；虽投身于行为之中，实则未行任何事。 त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः | कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किञ्चित्करोति सः ||४-२०||

4.21 无望而心志清净，舍弃一切贪求，仅行身体之业，不获罪咎。 निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः | शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ||४-२१||

4.22 不劳而获，心常知足；超越苦乐二边，无有嫉妒；于成败之中保持平等，虽行诸事而不为所缚。 यदृच्छालाभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः | समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ||४-२२||

4.23 无执、解脱、心住于智者，为祭而行全业，悉皆消融。 गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः | यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते ||४-२३||

4.24 梵为供品，梵为酥油，由梵投入梵火之中；以梵行圆满者，必达于梵。 ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् | ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ||४-२४||

4.25 有瑜伽士唯向诸神行祭，亦有行者以自为供、由自入梵火而献祭。 दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते | ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति ||४-२५||

4.26 有者以耳等诸根为祭品，投入自制之火中；复有者以声等境为祭品，投入感官之火中。 श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति | शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ||४-२६||

4.27 另有修行者，将一切感官之业与生命之气（Prana）之业，投入由智慧之火点燃的自制瑜伽火中而献祭。 सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे | आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते ||४-२७||

4.28 另有行者以财物、苦行与瑜伽为祭，而持戒精严的修行人则以研习圣典与智慧为祭。 द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे | स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः ||४-२८||

4.29 有者将出息投入入息，亦将入息投入出息；止住出入二息的运行，专修调息瑜伽。 अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथापरे | प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ||४-२९||

4.30 另有修持节制饮食者，于气息中献祭气息；彼等皆通晓祭祀之智者，其罪业因祭祀而得净除。 अपरे नियताहाराः प्राणान्प्राणेषु जुह्वति | सर्वेऽप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः ||४-३०||

4.31 食祭余之甘露者，得至永恒梵天。此世非无祭者所居，况彼他界乎？具德者阿周那！ यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् | नायं लोकोऽस्त्ययज्ञस्य कुतोऽन्यः कुरुसत्तम ||४-३१||

4.32 如此，种种祭祀皆从梵天之口流出。当知此等祭祀皆源于业行；如是了知者，必得解脱。 एवं बहुविधा यज्ञा वितता ब्रह्मणो मुखे | कर्मजान्विद्धि तान्सर्वानेवं ज्ञात्वा विमोक्ष्यसे ||४-३२||

4.33 知识的祭祀胜过财物的祭祀，降伏敌人者啊！阿周那啊，一切行为最终都圆满于知识之中。 श्रेयान्द्रव्यमयाद्यज्ञाज्ज्ञानयज्ञः परन्तप | सर्वं कर्माखिलं पार्थ ज्ञाने परिसमाप्यते ||४-३३||

4.34 当以虔诚的顶礼、恳切的请问与殷勤的服务，去求教那些已证悟真理的智慧者；他们必将向你传授那真知。 तद्विद्धि प्रणिपातेन परिप्रश्नेन सेवया | उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञानं ज्ञानिनस्तत्त्वदर्शिनः ||४-३४||

4.35 具此知见，阿周那，汝将不再复陷于此等迷妄；由此，汝将于自性中见一切众生，亦于我中见之。 यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहमेवं यास्यसि पाण्डव | येन भूतान्यशेषेण द्रक्ष्यस्यात्मन्यथो मयि (var अशेषाणि) ||४-३५||

4.36 纵使你是诸恶行者中最极恶者，亦必以智慧之筏渡越一切罪业。 अपि चेदसि पापेभ्यः सर्वेभ्यः पापकृत्तमः | सर्वं ज्ञानप्लवेनैव वृजिनं सन्तरिष्यसि ||४-३६||

4.37 如烈火将燃料化为灰烬，阿周那啊，智慧之火亦将所有业行化为灰烬。 यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मसात्कुरुतेऽर्जुन | ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते तथा ||४-३७||

4.38 诚哉，世间无有胜于智慧之净者；瑜伽圆满之人，于时中自证得此智。 न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते | तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति ||४-३८||

4.39 具足信心、专志于道且调伏诸根者，即能证得此智；既证得智，不久便达至究竟寂静。 श्रद्धावाँल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः | ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति ||४-३९||

4.40 愚痴、无信且心怀疑惧者，终将毁灭；此世彼世皆不可得，亦无幸福可言。 अज्ञश्चाश्रद्दधानश्च संशयात्मा विनश्यति | नायं लोकोऽस्ति न परो न सुखं संशयात्मनः ||४-४०||

4.41 瑜伽弃绝行为，智慧斩断疑惑，具足自性者，其行不系缚，阿周那。 योगसंन्यस्तकर्माणं ज्ञानसञ्छिन्नसंशयम् | आत्मवन्तं न कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ||४-४१||

4.42 故以智慧之剑，斩断由无明所生、存于心中的疑惑；应依止瑜伽。起来吧，阿周那！ तस्मादज्ञानसम्भूतं हृत्स्थं ज्ञानासिनात्मनः | छित्त्वैनं संशयं योगमातिष्ठोत्तिष्ठ भारत ||४-४२||

← 章 3 章: 章 5 →

推荐阅读

本章 Jnana Karma Sanyasa Yoga — 注释 → 注释薄伽梵歌注释 → 哲学吠檀多与印度哲学 →

GitaQ earns from qualifying purchases as an Amazon Associate.