Bhagavad Gita Kapitel 11 — Vishvarupa Darshana Yoga | Deutsche Übersetzung

11.1 Arjuna sprach: Durch Deine Worte über das höchste Geheimnis des Selbst, die Du aus Gnade für mich gesprochen hast, ist meine Verblendung verschwunden. अर्जुन उवाच | मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसंज्ञितम् | यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम ||११-१||

11.2 Die Entstehung und das Vergehen der Wesen habe ich von Dir im Einzelnen vernommen, o lotusäugiger Herr, sowie auch Deine unerschöpfliche Größe. भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया | त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम् ||११-२||

11.3 So wie Du Dich selbst beschrieben hast, o höchster Herrscher, o bester aller Wesen, wünsche ich es nun, Deine göttliche Gestalt zu schauen. एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर | द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम ||११-३||

11.4 Wenn Du, o Herr, meinst, dass es für mich möglich ist, dies zu sehen, so zeige mir denn nun, o Herr der Yogis, Dein unvergängliches Selbst. मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो | योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयात्मानमव्ययम् ||११-४||

11.5 Der Herr sprach: Siehe nun, o Arjuna, meine Formen in Hunderten und Tausenden von verschiedenen Arten, göttlich, mit verschiedener Farbe und Gestalt. श्रीभगवानुवाच | पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोऽथ सहस्रशः | नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च ||११-५||

11.6 Siehe die Adityas, Vasus, Rudras und Asvinau sowie die Maruts; siehe viele bisher nie gesehene Wunder, o Arjuna. पश्यादित्यान्वसून्रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा | बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याश्चर्याणि भारत ||११-६||

11.7 Siehe nun, o Gudakesha, in diesem Meinen Leibe die ganze Welt mit allem Beweglichen und Unbeweglichen vereint; was du sonst noch zu sehen begehrst. इहैकस्थं जगत्कृत्स्नं पश्याद्य सचराचरम् | मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद् द्रष्टुमिच्छसि ||११-७||

11.8 Doch mit diesen deinen eigenen Augen bist du nicht imstande, Mich zu schauen; Ich schenke dir das göttliche Auge: Siehe Mein herrliches Yoga. न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा | दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम् ||११-८||

11.9 Sanjaya sprach: Nachdem er dies gesagt hatte, o König, zeigte der große Herr des Yoga, Hari (Krishna), Arjuna Seine höchste Form als den Herrn. सञ्जय उवाच | एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः | दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम् ||११-९||

11.10 Mit vielen Mündern und Augen, mit vielen wunderbaren Gestalten geschmückt, mit vielen göttlichen Zierraten versehen, mit vielen erhobenen göttlichen Waffen. अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम् | अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम् ||११-१०||

11.11 Göttliche Girlanden und Gewänder tragend, mit göttlichen Salben gesalbt, der allwunderbare Gott, endlos, von allen Seiten Gesichter habend. दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् | सर्वाश्चर्यमयं देवमनन्तं विश्वतोमुखम् ||११-११||

11.12 Wenn die Pracht von tausend Sonnen gleichzeitig am Himmel aufginge, so wäre das wohl der Glanz jenes mächtigen Wesens. दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता | यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः ||११-१२||

11.13 Dort sah der Sohn Pandus in dem Leibe des Gottesgottes das ganze Universum, dort vereint und doch in viele Teile zerlegt. तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा | अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा ||११-१३||

11.14 Daraufhin, von Staunen ergriffen und mit sträubenden Haaren, neigte Arjuna sein Haupt vor dem Gott und sprach mit gefalteten Händen. ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः | प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत ||११-१४||

11.15 Arjuna sprach: Ich sehe in Deinem Leib, o Gott, alle Götter und auch Scharen verschiedener Wesenklassen; Brahmā den Herrn auf dem Lotus sitzend, die Weisen sowie alle himmlischen Nāgas. अर्जुन उवाच | पश्यामि देवांस्तव देव देहे सर्वांस्तथा भूतविशेषसङ्घान् | ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थ- मृषींश्च सर्वानुरगांश्च दिव्यान् ||११-१५||

11.16 Ich sehe Dich mit grenzenloser Gestalt auf allen Seiten, viele Arme, Bäuche, Münder und Augen habend: weder das Ende noch die Mitte noch auch den Anfang erblicke ich, o Herr der Welt, o kosmische Form. अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं पश्यामि त्वां सर्वतोऽनन्तरूपम् | नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप ||११-१६||

11.17 Ich sehe Dich mit dem Diadem und der Keule sowie dem Scheibenwaffe, eine Masse von Strahlenkraft, die überall leuchtet, schwer zu erblicken, ringsum glühend wie brennendes Feuer und die Sonne, und unermesslich. किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च तेजोराशिं सर्वतो दीप्तिमन्तम् | पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ताद् दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम् ||११-१७||

11.18 Du bist das Unvergängliche, der höchste Gegenstand des Wissens; Du bist die große Schatzkammer dieses Universums; Du bist der unvergängliche Bewahrer des ewigen Dharma; Du bist der ursprüngliche Purusha, so meine ich. त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् | त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे ||११-१८||

11.19 Ich sehe Dich ohne Anfang, Mitte oder Ende, unendlich an Kraft, mit endlosen Armen; Sonne und Mond sind Deine Augen, das brennende Feuer Dein Mund, der die ganze Welt durch Deine Strahlung erhitzt. अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्य- मनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् | पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् ||११-१९||

11.20 Dieser Raum zwischen Erde und Himmel sowie alle Richtungen sind allein von Dir erfüllt; nachdem Du diese wunderbare und schreckliche Gestalt gesehen hast, zittern die drei Welten aus Furcht, o großer Seele. द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः | दृष्ट्वाद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन् ||११-२०||

11.21 Wahrlich, in Dich drängen diese Scharen der Götter; einige preisen Dich mit gefalteten Händen aus Furcht und sprechen: 'Heil!' Währenddessen loben die Schar der großen Weisen und Vollendeten Dich mit unzähligen Hymnen. अमी हि त्वां सुरसङ्घा विशन्ति केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणन्ति | स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः ||११-२१||

11.22 Die Rudras, Adityas, Vasus, Sadhyas, Visvedevas, die beiden Asvins, Maruts sowie unsere Vorfahren und die Scharen der Gandharvas, Yakshas, Asuras und Siddhas schauen Dich alle mit großer Verwunderung an. रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या विश्वेऽश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च | गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा वीक्षन्ते त्वां विस्मिताश्चैव सर्वे ||११-२२||

11.23 Als ich Deine unermessliche Gestalt sah mit vielen Mündern und Augen, o Mächtig-Armiger, mit vielen Armen, Schenkeln und Füßen, mit vielen Bäuchen und furchterregend durch viele Zähne – da sind die Welten erschüttert worden, so auch ich. रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं महाबाहो बहुबाहूरुपादम् | बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम् ||११-२३||

11.24 Da ich Dich sehe, den Himmel berührend, in vielen Farben leuchtend, mit weit geöffnetem Maul und großen feurigen Augen, zittert mein Herz vor Schrecken; O Vishnu, finde weder Mut noch Ruhe. नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् | दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ||११-२४||

11.25 Als ich Deine Gesichter sah, furchterregend mit Zähnen wie die Feuer der kosmischen Auflösung, kenne ich nicht mehr die vier Richtungen und finde keinen Frieden. Hab Erbarmen, o Herr der Götter, o Wohnung des Universums. दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि | दिशो न जाने न लभे च शर्म प्रसीद देवेश जगन्निवास ||११-२५||

11.26 Alle Söhne Dhritarāṣṭhas samt den Schaaren der Erdkönige: Bhīṣma, Droṇa und Karna sowie die Häupter unserer eigenen Krieger. अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः | भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः ||११-२६||

11.27 Deine mit schrecklichen Zähnen versehenen Mäuler durchdringen eilig die Eilenden; einige werden zwischen den Zähnen festgehalten, während ihre Köpfe zu Pulver zermalmt sind. वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति दंष्ट्राकरालानि भयानकानि | केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु सन्दृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः ||११-२७||

11.28 Wie viele Ströme der Flüsse mit ihrer Woge dem Ozean zuströmen, so treten auch diese Helden in der Welt der Menschen in Deine flammenden Mäuler ein. यथा नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति | तथा तवामी नरलोकवीरा विशन्ति वक्त्राण्यभिविज्वलन्ति ||११-२८||

11.29 Wie Motten mit rasendem Eifer in ein brennendes Feuer stürzen zu ihrem eigenen Untergang, so eilen auch diese Geschöpfe mit rasendem Eifer in Deine Münder zu ihrem eigenen Untergang. यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः | तथैव नाशाय विशन्ति लोकास्- तवापि वक्त्राणि समृद्धवेगाः ||११-२९||

11.30 Du leckst und verschlingst mit deinen flammenden Mündern alle Welten ringsumher; deine gewaltigen Strahlen erfüllen die gesamte Welt mit Glanz und brennen, o Vishnu! लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ताल्- लोकान्समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः | तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो ||११-३०||

11.31 Kündige mir an, wer Du bist von so furchtbarer Gestalt; Dir sei Verehrung zuteil, o höchster Gott: erbarme Dich! Ich begehre zu erkennen den ersten Wesen; denn ich kenne Deine Wirksamkeit nicht. आख्याहि मे को भवानुग्ररूपो नमोऽस्तु ते देववर प्रसीद | विज्ञातुमिच्छामि भवन्तमाद्यं न हि प्रजानामि तव प्रवृत्तिम् ||११-३१||

11.32 Der Herr sprach: Ich bin die Zeit, das Weltvernichtende in seiner vollen Reife, hier erschienen, um alle Welten zu vernichten; selbst ohne dich werden all jene Krieger, die in den feindlichen Heeren stehen, nicht mehr leben. श्रीभगवानुवाच | कालोऽस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो लोकान्समाहर्तुमिह प्रवृत्तः | ऋतेऽपि त्वां न भविष्यन्ति सर्वे येऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ||११-३२||

11.33 Deshalb stehe auf und erlange Ruhm; besiege die Feinde und geniesse das herrliche Königreich. Wahrlich, durch Mich sind sie bereits getötet worden; sei nur ein Werkzeug, o Arjuna. तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ यशो लभस्व जित्वा शत्रून् भुङ्क्ष्व राज्यं समृद्धम् | मयैवैते निहताः पूर्वमेव निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन् ||११-३३||

11.34 Drona und Bhishma sowie Jayadratha und Karna, auch andere tapfere Krieger sind bereits von Mir getötet worden; töte sie nun, sei nicht beunruhigt durch Furcht, kämpfe und du wirst im Kampf deine Feinde besiegen. द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं च कर्णं तथान्यानपि योधवीरान् | मया हतांस्त्वं जहि मा व्यथिष्ठा युध्यस्व जेतासि रणे सपत्नान् ||११-३४||

11.35 Sanjaya sprach: Nachdem er diese Worte des Krishna vernommen hatte, neigte sich der gekrönte Arjuna mit gefalteten Händen zitternd und verneigte sich erneut vor dem von Furcht überwältigten Krishna in gebrochener Stimme. सञ्जय उवाच | एतच्छ्रुत्वा वचनं केशवस्य कृताञ्जलिर्वेपमानः किरीटी | नमस्कृत्वा भूय एवाह कृष्णं सगद्गदं भीतभीतः प्रणम्य ||११-३५||

11.36 Arjuna sprach: Es ist passend, o Krishna, dass die Welt sich freut und jubelt über Deine Lobpreisung; die Dämonen fliehen aus Furcht in alle Richtungen, und alle Scharen der Vollendeten verneigen sich vor Dir. अर्जुन उवाच | स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या जगत्प्रहृष्यत्यनुरज्यते च | रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः ||११-३६||

11.37 Und warum sollten sie nicht vor Dir niederfallen, o großer Geist, du der Erhabene, die Urursache selbst des Schöpfers (Brahman), o unendlicher Gottesherr, o Wohnsitz dieses Universums; Du bist das Unvergängliche, das Seiende, das Nichtseiende und jenes Höchste, was über Sein und Nichtsein hinausgeht. कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन् गरीयसे ब्रह्मणोऽप्यादिकर्त्रे | अनन्त देवेश जगन्निवास त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत् ||११-३७||

11.38 Du bist der uranfängliche Gott, das alte Purusha, die höchste Zuflucht dieses Universums; Du bist der Wissende und das zu Wissenswerte sowie das höchste Dhamma. Durch Dich ist das ganze Weltall durchdrungen, o Unendlicher in Deiner Gestalt. त्वमादिदेवः पुरुषः पुराणस्- त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् | वेत्तासि वेद्यं च परं च धाम त्वया ततं विश्वमनन्तरूप ||११-३८||

11.39 Du bist Vayu, Yama, Agni, Varuna, der Mond, Prajapati und der Urgroßvater. Dir sei Dankung, dir sei Dankung tausendfach; abermals sei dir Dankung, dir sei Dankung. वायुर्यमोऽग्निर्वरुणः शशाङ्कः प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च | नमो नमस्तेऽस्तु सहस्रकृत्वः पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते ||११-३९||

11.40 Dir sei Dank voran und dir sei Dank hinterwärts! Dir sei Dank von jeder Seite! O Allmächtiger! Unendlich in Kraft und Stärke, durchdringst Du alles; darum bist Du das Alles. नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते नमोऽस्तु ते सर्वत एव सर्व | अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं सर्वं समाप्नोषि ततोऽसि सर्वः ||११-४०||

11.41 Was ich aus Unwissenheit Deiner Größe oder in Übermut und Zuneigung als O Krishna! O Yadava! o Freund zu Dir gesagt habe, indem ich Dich lediglich als einen Freund betrachtete. सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं हे कृष्ण हे यादव हे सखेति | अजानता महिमानं तवेदं मया प्रमादात्प्रणयेन वापि ||११-४१||

11.42 Was ich Dich aus Spielerei oder in der Unbekümmertheit von Spielen, Ruhen, Sitzen und Essen verunglimpft habe – sei es allein mit Dir oder auch sonstwo –, o Krishna, O du Unermesslicher, gewähre mir Verzeihung. यच्चावहासार्थमसत्कृतोऽसि विहारशय्यासनभोजनेषु | एकोऽथवाप्यच्युत तत्समक्षं तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम् ||११-४२||

11.43 Du bist der Vater dieser Welt, des Beweglichen und Unbeweglichen; Du bist von ihr zu verehren und der größte Guru; denn es gibt keinen Dir Gleichen, noch einen Überlegenen im dreifachen Weltenraum, o Herr mit unübertrefflicher Macht. पितासि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् | न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव ||११-४३||

11.44 Daher beuge ich mich und werfe meinen Leib zu Dir nieder; vergib mir, o verehrungswürdiger Herr! Wie ein Vater seinen Sohn verzeiht, wie ein Freund seinem Freunde, wie der Geliebte seiner Geliebten, so sollst auch Du, o Gott, mir vergeben. तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं प्रसादये त्वामहमीशमीड्यम् | पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम् ||११-४४||

11.45 Ich bin entzückt über das bisher nie Gesehene; doch ist mein Geist vor Furcht erschüttert. Zeige mir nur jene (frühere) Gestalt, o Gott! Hab Erbarmen, o Herr der Götter, o Wohnsitz des Universums. अदृष्टपूर्वं हृषितोऽस्मि दृष्ट्वा भयेन च प्रव्यथितं मनो मे | तदेव मे दर्शय देव रूपं प्रसीद देवेश जगन्निवास ||११-४५||

11.46 Ich wünsche Dich zu sehen wie zuvor: mit dem Kriegerkranz geschmückt, den Keulenschwinger haltend, die Scheibe in der Hand; nur in Deiner früheren Gestalt, o Tausendarmiger, kosmische Form (Sein), sei Du vierarmig. किरीटिनं गदिनं चक्रहस्तं इच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव | तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते ||११-४६||

11.47 Der Herr sprach: O Arjuna, dieses höchste Wesen habe Ich dir aus Gnade durch meine eigene yogische Kraft gezeigt; strahlend, uralt und unendlich – diese mein kosmischer Leib wurde vor dir von niemandem je gesehen. श्रीभगवानुवाच | मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं रूपं परं दर्शितमात्मयोगात् | तेजोमयं विश्वमनन्तमाद्यं यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम् ||११-४७||

11.48 Weder durch das Studium der Veden und Opfer noch durch Gaben oder Rituale noch durch strenge Askese kann ich in dieser Gestalt von einem anderen als dir, o großer Held unter den Kurus (Arjuna), auf Erden geschaut werden. न वेदयज्ञाध्ययनैर्न दानैर्- न च क्रियाभिर्न तपोभिरुग्रैः | एवंरूपः शक्य अहं नृलोके द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर ||११-४८||

11.49 Fürchte dich nicht und sei nicht verwirrt beim Anblick dieses furchtbaren Wesens von Mir; verjage deine Furcht, erfreue dein Herz und schaue nun wieder auf diese frühere Gestalt von Mir. मा ते व्यथा मा च विमूढभावो दृष्ट्वा रूपं घोरमीदृङ्ममेदम् | व्यपेतभीः प्रीतमनाः पुनस्त्वं तदेव मे रूपमिदं प्रपश्य ||११-४९||

11.50 Sanjaya sagte: Nachdem Krishna auf diese Weise zu Arjuna gesprochen hatte, zeigte er ihm erneut seine eigene Gestalt und tröstete den erschrockenen Arjuna, indem der große Geist wieder in die sanfte Form zurückkehrte. सञ्जय उवाच | इत्यर्जुनं वासुदेवस्तथोक्त्वा स्वकं रूपं दर्शयामास भूयः | आश्वासयामास च भीतमेनं भूत्वा पुनः सौम्यवपुर्महात्मा ||११-५०||

11.51 Arjuna sprach: Nachdem ich diese Deine freundliche menschliche Gestalt gesehen habe, o Krishna, bin nun wieder gefasst und zu meiner eigenen Natur zurückgekehrt. अर्जुन उवाच | दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तव सौम्यं जनार्दन | इदानीमस्मि संवृत्तः सचेताः प्रकृतिं गतः ||११-५१||

11.52 Der Herr sprach: Schwer freilich ist es, dieses Meine von Dir gesehene Wesen zu schauen; selbst die Götter sehnen sich ewig danach, dies Wesen zu erblicken. श्रीभगवानुवाच | सुदुर्दर्शमिदं रूपं दृष्टवानसि यन्मम | देवा अप्यस्य रूपस्य नित्यं दर्शनकाङ्क्षिणः ||११-५२||

11.53 Weder durch die Veden noch durch Askese, weder durch Gaben noch durch Opfer kann ich in dieser Gestalt so gesehen werden, wie du mich nun erblickt hast. नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया | शक्य एवंविधो द्रष्टुं दृष्टवानसि मां यथा ||११-५३||

11.54 Doch durch einhellige Hingewidmung kann Ich in dieser Gestalt erkannt und geschaut werden nach Wahrheit sowie betreten werden, o Arjuna. भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन | ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप ||११-५४||

11.55 Wer alle Handlungen für Mich tut, wer Mich als das Höchste ansieht, der Mir ergeben ist und frei von Anhänglichkeit ist, der gegenüber allen Wesen feindlos gesinnt ist – dieser kommt zu Mir, o Pāṇḍava. मत्कर्मकृन्मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः | निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स मामेति पाण्डव ||११-५५||